1. Geschiedenis en materiaal van domino
Domino is in de 12e-13e eeuw in China ontstaan, waar primitieve vormen (stenen van bot en ivoor) in oude teksten worden genoemd. Het kwam in de 18e eeuw naar Europa — waarschijnlijk via Italië — en verspreidde zich snel over het hele continent.
Een standaard dubbel-6-set bestaat uit 28 stenen, elk verdeeld in twee helften met 0 tot 6 ogen. Een dubbel-12-set bestaat uit 91 stenen (van 0 tot 12 ogen) en maakt partijen met meer spelers mogelijk.
De oorsprong van het woord "domino" is onzeker. Een populaire theorie: de stenen lijken op de "domino"-maskers (half wit, half zwart) die op de Venetiaanse carnavals werden gedragen. Een andere theorie: de naam komt van een verstopspel in kloosters, waarbij de winnaar "Dominus" (Heer in het Latijn) riep.
2. Klassiek Domino — Draw Game
Het klassieke dominospel (ook Draw Game genoemd) is het vertrekpunt van alle varianten.
Voorbereiding (2-4 spelers)
- Leg alle stenen met de beeldzijde naar beneden en schud ze door elkaar (de "voorraad" of "boneyard")
- Elke speler pakt 7 stenen (bij 2 spelers) of 5 stenen (bij 3-4 spelers)
- De resterende stenen vormen de voorraad
- De speler met het hoogste dubbele (eerst 6-6, anders 5-5 enzovoort) begint
Verloop
- De eerste speler legt zijn beginsteen in het midden
- Om de beurt legt elke speler een steen waarvan één van de helften past bij een open uiteinde van de rij
- Als een speler niet kan leggen, pakt hij een steen uit de voorraad
- Als hij na het pakken nog steeds niet kan spelen, slaat hij zijn beurt over
Einde van de partij en score
De partij eindigt wanneer een speler geen stenen meer heeft ("domino!") of wanneer niemand meer kan spelen. De winnaar scoort de punten van de stenen die de tegenstanders nog in hun hand hebben. Meestal speelt men meerdere rondes tot 100 of 200 punten is bereikt.
3. Blokdomino (Block Game)
Block Game lijkt op Draw Game, maar zonder voorraad. Als je niet kunt spelen, sla je je beurt over. De partij eindigt wanneer de rij geblokkeerd is of wanneer iemand zijn laatste steen legt. Dit is de meest strategische variant, omdat de informatie beperkt is.
4. All Fives (Muggins)
All Fives (of Muggins) voegt een extra dimensie toe: je scoort punten tijdens de partij telkens wanneer de som van de twee open uiteinden van de rij een veelvoud van 5 is.
- Som van de uiteinden = 5 → 5 punten
- Som van de uiteinden = 10 → 10 punten
- Som van de uiteinden = 15 → 15 punten
- enzovoort.
Dit is de populairste Amerikaanse variant — hij is tactischer omdat elke zet direct invloed heeft op de score. Afhankelijk van de regels wordt de partij gespeeld tot 61, 150 of 250 punten.
5. Mexican Train
Mexican Train is de bekendste variant van de moderne dominospellen. Ideaal voor veel spelers (tot 8) en wordt vaak met de familie gespeeld bij feestjes.
Materiaal
Mexican Train wordt gespeeld met een dubbel-12-set (91 stenen) en een centraal "station" met rails voor elke speler.
Regels van Mexican Train
- Je begint met de dubbel-12-steen in het midden
- Elke speler moet zijn eigen "trein" (rij) vanuit het midden beginnen
- Er is een gemeenschappelijke "Mexican train" waar iedereen gebruik van kan maken
- Als een speler niet kan spelen, ook niet nadat hij heeft getrokken, legt hij een markeerder op zijn eigen trein
- Op een gemarkeerde trein mag iedereen spelen, tot de eigenaar er zelf op speelt
Het spel wordt in meerdere rondes gespeeld (12 tot 0, dan 11 tot 0, enzovoort). De uiteindelijke winnaar is degene met de minste punten aan resterende stenen.
6. Dubbel-12 vs Dubbel-6: wat kies je?
| Criterium | Dubbel-6 (28 stenen) | Dubbel-12 (91 stenen) |
|---|---|---|
| Aantal spelers | 2-4 spelers | Tot 8 spelers |
| Duur van een partij | 15-30 min | 45-90 min |
| Compatibele varianten | Klassiek, Block, All Fives | Mexican Train, Chicken Foot |
| Prijs | Goedkoper | Duurder |
| Aanbeveling | Dagelijks gebruik, 2-4 spelers | Familieavonden, groepspartijen |
7. Basisstrategie
Domino is niet alleen een kansspel — er zit echte strategie in:
- Bewaar de dubbele voor later: dubbele stenen zijn moeilijk te leggen omdat ze maar één uiteinde openen. Speel ze wanneer het voordelig is.
- Blokkeer de waarden die de tegenstander zoekt: heb je veel 4'en, leg dan stenen waarmee er een 4 aan de uiteinden komt, om de tegenstander te blokkeren
- Houd variatie: stenen met uiteenlopende waarden geven je meer flexibiliteit
- Tel de stenen: als je bij Block Game weet dat alle 5-x'en al zijn gespeeld, kun je daar je plan op afstemmen
8. Je dominokoffer kiezen
Voor een prettig spel is de kwaliteit van de stenen essentieel. Houten dominokoffers bieden een veel betere ervaring dan kunststof domino:
- Zwaardere, stabielere stenen — ze vallen niet om op tafel
- Gegraveerde en ingelegde ogen — duurzamer dan geverfde ogen
- Houten koffer voor de opberging — elegant en praktisch
- Premium gevoel bij het vastpakken
Onze aanbeveling: Voor een kwalitatieve houten dominokoffer biedt Le Palais des Echecs sets met gegraveerde stenen, gelakte houten koffer en geïntegreerde steenhouder. Ideaal om cadeau te geven of voor een speelzaal.
Maak je klassieke spellencollectie compleet
Backgammon, dammen, domino — deze drie spellen vormen de perfecte basis van een verzameling traditionele spellen. Ontdek waar je ze koopt.
Koopgids →