1. De basis van het nemen van beslissingen
Backgammonstrategie draait om het voortdurend beoordelen van jouw stelling ten opzichte van die van de tegenstander. Stel jezelf vóór elke zet drie vragen:
- Sta ik voor of achter in de race? (bepaal de pip counts)
- Wie bedreigt wie? (kwetsbare blots, punten om op te bouwen)
- Welke algemene strategie past bij deze stelling?
Het grote verschil met beginners: een expert leest de stelling voordat hij zet. Een beginner verzet de eerste steen die hem logisch lijkt.
De pip count is het totale aantal punten dat je nog moet afleggen om al je stenen uit te spelen. Aan het begin van de partij begint elke speler met precies 167 pips. Weten of je voor of achter staat, stuurt al je strategische beslissingen.
2. Running Game — de pure race
De running game is de eenvoudigste strategie: je ontvlucht de tegenstander en rent zo snel mogelijk naar je thuisbord. Je negeert het slaan en probeert niet te blokkeren — je brengt bij elke zet gewoon je stenen zo ver mogelijk vooruit.
Wanneer kies je voor de running game?
- Als je een groot voordeel hebt in de pip count (meer dan 10 pips voorsprong)
- Als de tegenstander geen stenen meer in jouw thuisbord heeft
- In de eindfase, wanneer beide kanten hun stenen in hun thuisbord hebben samengebracht
Techniek van de running game
Prioriteiten in volgorde: (1) de runners uit het bord van de tegenstander halen, (2) de stenen van het mid-point vooruit brengen, (3) je thuisbord opbouwen door de lage punten te vullen.
3. Blocking Game — de tegenstander blokkeren
De blokkeerstrategie bestaat erin zoveel mogelijk opeenvolgende punten te sluiten, zodat de stenen van de tegenstander er niet langs kunnen. Een gesloten punt (2 of meer stenen van jouw kleur) is voor de tegenstander onbegaanbaar.
Het doel is een zogeheten prime te creëren — een reeks opeenvolgende punten die allemaal gesloten zijn. Een prime van 4 punten staat stevig, een prime van 5 is zeer sterk, een prime van 6 is vrijwel onoverkomelijk.
Prioriteit van de punten die je opbouwt
De waardevolste punten (in volgorde): punt 5, punt 4, punt 7, punt 6, punt 3, punt 2. Het 5-punt aan het begin van de partij opbouwen is vaak de best mogelijke zet.
4. Back Game — de tegenaanval
De back game is een strategie van bewuste achterstand. Je laat opzettelijk stenen slaan en positioneert je diep in het gebied van de tegenstander (op de punten 1 en 2 of 1 en 3). Je doel is de tegenstander laat te slaan, wanneer hij zijn stenen probeert uit te spelen.
Voorwaarden voor een geslaagde back game
- Je staat echt ver achter in de race (20+ pips achterstand)
- Je bezit twee punten in het bord van de tegenstander ÉN je thuisbord is goed opgebouwd
- De tegenstander heeft nog kwetsbare stenen die je kunt slaan
De back game is een strategie voor de uitzonderlijke noodsituatie. Een back game spelen wanneer het niet nodig is, is een klassieke fout van gemiddelde spelers. Sta je niet ver achter, speel dan agressief vooruit.
5. Priming — de muur van 6 punten
Een volledige prime (6 opeenvolgende gesloten punten) is een van de krachtigste stellingen in backgammon. Stenen van de tegenstander die "achter" deze muur staan, kunnen er absoluut niet door, welke waarde de dobbelstenen ook hebben. Jij hebt alle tijd om je stenen in te brengen en uit te spelen terwijl de tegenstander geblokkeerd staat.
Een prime opbouwen
Om een prime rond de punten 4-5-6-7-8-9 op te bouwen, heb je 12 stenen nodig om die 6 punten te sluiten — er blijven dus maar 3 vrije stenen over. Het beheer van die vrije stenen is de kunst van het priming game.
Hoe ontsnap je aan een prime van de tegenstander?
Als de tegenstander een prime heeft opgebouwd en jouw stenen erachter vastzitten, heb je weinig opties. Wacht tot hij gedwongen is zijn prime te "breken" (zijn stenen naar voren te brengen) en probeer er dan met hoge dobbelwaarden doorheen te komen.
6. Blitz Attack — snelle aanval
De blitz is een agressieve strategie: je slaat zoveel mogelijk blots van de tegenstander en bouwt snel je thuisbord op. Als de tegenstander meerdere stenen tegelijk op de bar heeft terwijl jij je thuisbord sluit, wordt zijn situatie hopeloos.
Gunstige voorwaarden voor een blitz
- De tegenstander heeft meerdere blots (losse stenen) blootgesteld
- Je hebt stenen die goed staan om te slaan
- Je thuisbord is al gedeeltelijk opgebouwd (3+ gesloten punten)
Risico's van de blitz
Als je slaat maar je thuisbord nog open is, kunnen de geslagen stenen makkelijk weer inkomen en jou terugslaan. Een mislukte blitz kan je de partij kosten.
7. Ankerpunten en sleutelpunten
Een ankerpunt (anchor) is een punt dat je in het bord van de tegenstander bezet houdt. Een anker op jouw punt 20 of 21 (de punten 5 en 4 van de tegenstander) is waardevol, omdat het:
- het gammonrisico verkleint (je achterste stenen kunnen niet meer worden geslagen of ingesloten)
- dreigt stenen van de tegenstander te slaan die in de buurt passeren
- je een basis geeft om een tegenaanval op te zetten
Het 5-punt van de tegenstander (punt 20)
Een punt bouwen op punt 20 (het 5e punt van de tegenstander) is erg waardevol. Het is een van de eerste dingen om na te streven aan het begin van de partij met een gunstige worp.
8. De beste openingszetten
| Worp | Beste zet | Reden |
|---|---|---|
| 3-1 | 8→5 en 6→5 | Bouwt het waardevolle 5-punt |
| 4-2 | 8→4 en 6→4 | Bouwt het 4-punt |
| 6-1 | 13→7 en 8→7 | Bouwt het 7-punt (bar point) |
| 5-3 | 8→3 en 6→3 | Bouwt het 3-punt |
| 6-5 | 24→13 | Brengt een runner rechtstreeks naar het mid-point |
| 5-4 | 24→20 en 13→8 | Mikt op punt 20 (toekomstig ankerpunt) en brengt een steen vooruit |
| 2-1 | 13→11 en 6→5 | Rukt op en houdt de opties open |
| 6-4 | 24→18 en 13→9 | Ontsnappen uit de hoek, flexibiliteit |
9. Strategische fouten die je moet vermijden
Te veel blots tegelijk blootgesteld laten
Slaan zonder strategische reden
De pip count negeren
Een gesloten thuisbord te vroeg opbouwen
In paniek raken bij de dubbelsteen
Verbeter je spel met kansberekening
Geavanceerde strategie berust op inzicht in de dobbelkansen. Ontdek onze gids over pip counting en race-berekeningen.
Gids Kansberekening →